1. YAZARLAR

  2. Özgür Erdursun

  3. Sosyal güvenlikte kısa bilgiler
Özgür Erdursun

Özgür Erdursun

Yazarın Tüm Yazıları >

Sosyal güvenlikte kısa bilgiler

A+A-

Sosyal Güvenlik ve Çalışma Hayatında bilinmeyenler bir hayli fazla, bildiklerimi her ortamda sizlere ulaştırmaya çalışıyorum. Bu yazımda sizlere kısa bilgiler aktaracağım.
 

EMEKLİLİK: Ülkemizde SSK/BAĞ-KUR ve EMEKLİ SANDIĞINDAN kadın ve erkekler kendilerinden istenilen yaş,gün ve sigortalılık sürelerini tamamladıklarında emekli olabilirler.
 

Emeklilikte hangi statüden emekli olunacağı son ödenen 2520 güne göre belirlenir. En son ödenen 1261 gün emeklilikte çok önemlidir.
 

DOĞUM BORÇLANMASI: Ülkemizde kadınlar ilk SGK başlangıçlarından sonraki 3 çocuğu için toplam 6 yıl yani 2160 gün doğum borçlanması yapabilir. Bir çocuk için 720 gün iki çocuk için 1440 gün 3 çocuk için 2160 güne kadar borçlanma yaparak eksik günlerini tamamlayabilirler.
 

ASKERLİK BORÇLANMASI: Askerlik borçlanmasını ülkemizde askerliğini yapan tüm erkekler yapabilir, askerlik gidişi  SGK öncesi ise askerlik süresi kadar işe başlama tarihi geriye çekilir. Askerlik borçlanması ile erkekler hem daha erken yaşta emekli olabilirler, hem de eksik prim günlerini tamamlayabilirler.
 

YURTDIŞI BORÇLANMA: Yurtdışında geçen sürelerin primleri borçlanma yöntemi ile SGK'dan alınır ve emeklilikte büyük avantaj sağlar.
 

YURTDIŞI EMEKLİLİK: Yurtdışında aşağıda belirtilen ülkelerde işe başlama tarihi Türkiye'den işe başlama tarihi olarak kabul edilir. Ayrıca çalışmayan kadınların doğum yaptıkları tarihte Türkiye'den işe başlama olarak kabul edilir. Bu ülkeler dışında kalan tüm ülkelerde çalışmalar için borçlanma yapılarak emeklik hakkı elde edilir.

1-Almanya               7-Çek Cumhuriyeti        13-Kanada                 19-Küba

2-Arnavutluk             8-Fransa                      14-Kebek                    20-İtalya      

3-Avusturya              9-Gürcistan                  15-KKTC

4-Azerbaycan           10-Hırvatistan               16-Lüksemburg

5-Belçika                 11-Hollanda                   17-Makedonya

6-Bosna Hersek       12-İsviçre                      18-Slovakya

 

KIDEM TAZMİNATI: Bir yıllık bir çalışma karşılığında işten kendi arzu ve isteği dışında çıkartılan yada zorunlu sebeplerle işten ayrılan çalışan hak eder. Bir yıllık çalışma karşılığı bir brüt ücrettir. 30.06.2017 tarihine kadar kıdem tazminatı tavanı bir yıl için 4.426,16 TL'dir. Evlenen kadın 360 gün içinde kendi isteğiyle işten ayrılırsa,08.09.1999 öncesi SGK başlangıcı olan ve 15 yıl 3600 günü olan, Askere giden kıdem tazminatını alabilir, ihbar tazminatı alamaz...
 

İŞE İADE DAVASI: En az altı ay kıdemi olan, 30 kişinin çalıştığı işyerinde işten sebepsiz çıkartılan çalışan 30 gün içinde işe iade davası açabilir.

FİİLİ HİZMET SÜRESİ: Ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan sigortalılara yönelik bir düzenlemedir. Fiili hizmet zammı hakkı olan çalışmalarda emeklilik hesaplaması farklı yapılır. Tabloda hangi işlerde ne kadar süre fiili hizmet zammı uygulanacağı belirtilmiştir.


 

Kapsamdaki İşler/İşyerleri

Kapsamdaki Sigortalılar

Eklenecek Gün Sayısı

1) Kurşun ve arsenik işleri

1) Kurşun üretilen galenit, serüzit, anglezit gibi cevherlerin çıkarılmasına ilişkin maden ocağı işlerinde çalışanlar.

2) Kurşunlu madenlerden yahut içinde kurşun bulunan kül, maden köpüğü, kurşun fırın kurumu, üstübeç artığı ve benzeri maddelerden kurşun üretimi için yapılan izabe işlerinde çalışanlar.

3) Antimuan, kalay, bronz ve benzeri maddelerle yapılan kurşun alaşımı işlerinde çalışanlar.

 

 

 

 

60

 

 

 

 

 

 

4) Kurşun izabe fırınlarının teksif odalarında birikenkuru tozları kaldırma işlerinde çalışanlar.

90

2) Cam fabrika ve atölyeleri

1) Cam yapımında kullanılan ilkel maddeleri toz haline getirme, eleme, karıştırma ve kurutma işlerinde (bu işleri yapmak üzere tam kapalı odalar içinde otomatik makineli tesisat veya çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde) çalışanlar.

2) Eritme işlerinde (otomatik besleme fırınlarıyla çalışılmadığı takdirde) çalışanlar.

3) Ateşçilik işlerinde çalışanlar.

4) Üfleme işlerinde (tamamen otomatik makinelerle yapılmadığı takdirde) çalışanlar.

5) Basınçla yapılan cam işlerinde (cam tazyiki işleri) çalışanlar.

6) Ayna camı sanatında potalı cam dökümü işlerinde (potalar kalıp masasına mekanik araçlarla taşınmadığı takdirde) çalışanlar.

7) Camı fırın başından alma işlerinde çalışanlar.

8) Yayma fırınlarında düzeltme işlerinde çalışanlar.

9) Traş işlerinde çalışanlar.

10) Asitle hak ve cilâlama işlerinde çalışanlar.

11) Basınçlı havayla kum püskürten cihazlarla yapılan işlerde (çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde) çalışanlar.

12) Pota ve taş odalarında görülen işlerde çalışanlar.

60

3) Cıva üretimi işleri sanayii

1) Cıva izabe fırınlarında görülen işlerde çalışanlar.

2) Elementer cıva bulunan ocaklarda görülen işlerde çalışanlar.

90

4) Çimento fabrikaları

1) İlkel maddeleri kırma, ufalama, ezme, eleme ve karıştırma işlerinde çalışanlar.

2) Otomatik fırınlarda pişirme işlerinde çalışanlar.

3) Klinkeri öğütme, eleme, torba ve fıçılara koyma işlerinde (otomatik olarak tozun etrafa yayılmasını önleyici bir düzenleme yapılmadığı takdirde) çalışanlar.

60

5) Kok fabrikalarıyla termik santraller

1) Ateşçilik, ocak temizliği, jeneratör, doldurma, boşaltma ve temizleme işlerinde çalışanlar.

2) Kimyasal arıtma işlerinde çalışanlar.

3) Gazın geçtiği cihaz ve boruların onarılması ve temizlenmesi işlerinde çalışanlar.

4) Kok fabrikalarında kömür ve ocak işlerinde çalışanlar.

5) Elektrik enerji üretim santrallerinin kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanlar.

6) Termik santrallerle her çeşit buhar kazanlarının kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanlar.

60

6) Alüminyum fabrikaları

1) Alüminyum oksit üretimi işlerinde çalışanlar.

2) Alüminyum bronzu hazırlama işlerinde çalışanlar.

3) Alüminyum madeni üretimi işlerinde çalışanlar.

60

7) Demir ve çelik fabrikaları

1) Demir izabe fabrikalarında cevherin demire çevrilmesi işleriyle boru fabrikalarının fırın ve döküm dairelerinde yapılan işlerinde çalışanlar.

2) Çelikhanelerin çelik yapılan fırınlarıyla bunların teferruat ve eklentilerinden olan ikinci derecedeki fırınlarda ve konvertörlerde yapılan işlerinde çalışanlar.

3) Sıvı haldeki demir ve çeliğin tesisat ve teçhizatla veya mekanik olarak taşınmasına ilişkin işlerde çalışanlar.

4) Sıcak veya sıvı haldeki cürufun taşınması ve işlenmesi işlerinde çalışanlar.

5) Haddehanelerde (soğuk demirle çalışılan haddehaneler hariç), fırınlarda, hadde serilerinde, haddehaneyi kızgın veya sıvı çelik yahut demirle besleyen tesisat ve araçlarla görülen işlerle kızgın halde olan yarı mamul parçaların kesilmesi ve hazırlanması işlerinde çalışanlar.

90

8) Döküm fabrikaları

1) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar.

2) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar.

3) Maden eritme ve dökme işlerinde çalışanlar.

60

9) Asit üretimi yapan fabrika ve atölyeler

1) Asit için hammaddelerin hazırlanması işlerindeçalışanlar.

2) Asidin yapılma safhalarındaki işlerinde çalışanlar.

3) Baca gazlarından asit elde edilmesi işlerinde çalışanlar.

90

10) Yeraltı işleri 

Maden ocakları (elementer cıva bulunduğu saptanan cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işlerde çalışanlar.

180

11) Radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işler

Doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler veya bütün diğer korpüsküler emanasyon kaynakları ile yapılan işlerde çalışanlar.

90

12) Su altında veya su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler

1) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işlerden 20-35 metreye kadar derinlik veya 2-3,5 kg/cm2 basınçta yapılan işlerde çalışanlar.

60

2) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işlerden 35-40 (40 hariç) m. derinlik veya 3,5-4 (3,5 hariç) kg/cm2 basınçta yapılan işlerde çalışanlar.

3) Dalgıçlık işinde çalışanlar.

90

 

13) Türk Silâhlı Kuvvetlerinde

Subay, yedek subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar.

90

14) Emniyet ve polis mesleğinde, Milli İstihbarat Teşkilatında

Asaleti onaylanmış olmak şartıyla adaylıkta geçirilen süreler dahil polis, komiser yardımcısı, komiser, baş komiser, emniyet amiri, emniyet müdürleri ile bu ve daha yukarı maaş ve derecelerdeki emniyet mensupları, Milli İstihbarat Teşkilâtı mensupları.

90

15) İtfaiye veya yangın söndürme işleri

Yangın söndürme işlerinde çalışanlar.

60

 

 

Örneğin; Fiili Hizmet Zammı olan Polislerin Emeklilik Tarihi Nasıl Hesaplanır?           

Örnek Hesaplama

            15.01.1990 tarihinde polis olarak işe başlamış 01.04.1968 doğumlu bir erkek polis memurunun 23.05.2002 itibariyle fiili çalışması, 

                         15.06.2002

-15.01.1994

00.05.0008 (8 yıl 5 ay)

8 yıl, 5 aylık sürenin dörtte biri kadar da (2 yıl, 1 ay, 8 gün) fiili hizmet zammı aldığına göre toplamdaki hizmeti,

                        00.05.08

              +        08.01.02

                        08.06.10 (10 yıl, 06 ay, 8 gün) olacaktır.

10 yıl, 05 ay, 10 günün 25 yılı tamamlanması için gereken süre ise,

Emeklilik için istenen süre (25 yıl)         30.11.24

                                                        -  08.06.10

22.05.14  (14 yıl, 5 ay, 22 gündür)

Bunun tablodan karşılığı, ikinci sıradaki ”14 yıldan fazla – 15 yıl 6 aydan daha az”  kısmıdır ve emekli olabileceği “Yaş” 53'tür.

Şimdi de toplam FHZ'yi bulalım:

                         15.09.2014

-15.01.1994

00.08.0020 (20 yıl 8 ay) Toplam FHZ süresi ise bunun dörtte biri olup 5 yıl 2 aydır.

bulduğumuz bu yaştan bugüne kadarki hak kazandığı fiili hizmet zammı kadar daha düştüğümüzde, (5 yıl, 2 ay)

53 Yaş =>       30.11.52

                     - 00.02.05

                        30.09.47    (47 yaş 9 ay 30 günlük)

 01.04.1968 doğumlu bu polis memuru Eylül 2014 ayına kadar olan hizmetleriyle halen 01.02.2015 tarihinde emekliliği hak eder durumdadır. Bundan sonra 2014 yılı sonuna kadar da göreve devam ettiğinde 1 ay daha FHZ kazanacağından 01.01.2015'ten itibaren emekliliğini hak etmiş olacaktır.

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.