Acar, yazısında şu ifadeleri kullandı:
Kahramanmaraş merkezli meydana gelen ve 10 ilimizde çok ağır bir şekilde hissedilen deprem nedeniyle acımız gerçekten çok büyük. Konuyla ilgili geçtiğimiz hafta bir yazı yayımlamış ve kamu idarelerince deprem nedeniyle yapılan bazı düzenlemelerden bahsetmiştim. Bu durumlarda yazı yazmak gerçekten çok zor. Ancak yine de taşımış olduğumuz sorumluluk gereği önümüzdeki süreçte aynı acıları yaşamamak için bu hafta da neler yapılması gerekir konulu bir yazı ile konuyu değerlendirmeye çalışacağım. Şu an yaşadığımız deprem konusundaki sorunu merkezi hükümetin konuya siyaset üstü yaklaşarak ortak akıl ile çözmesi gerektiği kaçınılmaz gözüküyor. Sorunun tüm siyasal partiler, mahalli idareler ,sivil toplum kuruluşları v.b ülkenin tüm potansiyelini devreye sokarak birlik ve beraberlik anlayışı ile çözülebileceği çok açık.
Bu yazımızda bundan sonra aynı acıları yaşamamamız için gerçeklerle yüzleşmemiz ve radikal kararlar alarak bu sorunu ülke gündeminden tamamen çıkarmamız için neler yapmamız gerekir bunun üzerinde duracağız.
Türkiye Deprem Tehlikesinin En Yüksek Olduğu Ülkeler Arasında
Ülkemiz Avrupa Akdeniz Sismik Tehlike Modelinin (ESHM-2020) PGA haritasına göre Avrupa’da deprem tehlikesinin en yüksek olduğu ülkeler arasında.
Yapılan araştırmalarda Türkiye’de Kuzey Anadolu fay hattı, Doğu Anadolu hattı ve Batı Anadolu fay hattı olmak üzere toplamda 3 büyük fay hattı bulunuyor. MTA tarafından hazırlanan Türkiye Diri Fay Haritasına göre, Türkiye’de 5,5 ve üzeri büyüklükte deprem üretebilecek 485 diri fay bulunuyor. Paylaşılan haritaya göre ise Türkiye’de doğrudan diri fay üzerine oturan, 45 il alanı üzerinde 110 ilçe bulunuyor.
Bilim adamlarımızca da sıkça dile getirilen bu konu çok açık ve net. O nedenle konuya çok ciddi bir şekilde yaklaşmamız ve artık alınması gerekli radikal kararları alarak önümüzdeki süreci sağlıklı bir şekilde yönetmemiz zorunluluğuyla karşı karşıyayız.
NELER YAPILMALI
Yapılması gerekenler aslında belli. Bunları hepimiz biliyoruz.
Ancak bu son deprem nedeniyle yaşadığımız acı başımızı önümüze eğmemiz ve artık bu sorunu mutlaka çözmek iradesini göstermemiz gerektiği sonucunu bize hatırlatıyor.
Sorunun Çözümü Konusunda Acil Kısa, Orta Ve Uzun Vadeli Bir Eylem Planı Hazırlamalıyız
Konuyla ilgili ülkemizde çok yetkin bilim insanlarımız ve onlar tarafından yapılmış çok sayıda bilimsel çalışma mevcut. Aslında sorun çok açık ve net. Sorunun çözümü amacıyla acil ehil insanlardan oluşan bir çalışma grubu oluşturulmalı ve beklenen büyük İstanbul Depremi ile Güneydoğu Anadolu Depremi dahil olmak üzere kısa orta ve uzun vadede yapılması gereken tüm çalışmalarla ilgili kapsamlı bir eylem planı ortaya konulmalıdır. Eylem planında yer alan amaçlar ve bu amaçların gerçekleştirilmesine dönük merkezi hükümet, mahalli idareler ve sivil toplum kuruluşlarınca gerçekleştirilecek eylemler tavizsiz bir şekilde ve belirtilen sürelerde uygulanmalıdır.
Bu eylem planları hazırlanırken;
- Yeni İmar Düzenlemeleri;
Bundan sonraki süreçte yapılacak imar düzenlemeleri asla kişisel çıkar ve rant gözetmeksizin yapılmalıdır. Bu süreçte yeni teknolojiye göre deprem haritaları yenilenmeli ve dijital ortama aktarılmalıdır. Bu çalışma sonucu şehirlerimizde yeni yerleşim alanlarının yatay mimari olmak üzere deprem risk haritasını dikkate alarak gerçekleştirilmesi konusunda yasal ,idari ve hukuki tüm düzenlemeler yapılmalı ve tavizsiz uygulanmalıdır. Bu yıkıcı depreme rağmen Adıyaman’da bitişiğindeki belediye binası yıkılırken AB projesiyle yapılan Kültür Merkezi binasının camlarının bile kırılmaması, yine Hatay Erzin ilçesinde hiçbir binanın yıkılmaması ve can kaybı olmaması bu konunun ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
- İmar afları konusu bir daha açılmamak üzere kapatılmalıdır.
Maalesef her seçim dönemi öncesi siyasi oy gerekçesiyle gündeme gelen ve yasa çıkarılarak yapılan imar afları deprem felaketinde çok acı bir fatura olarak karşımıza çıkmaktadır. Artık bu konunun da önümüzdeki süreçte hiç gündeme gelmemesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır. Yeni anayasa çalışmalarında bu konuyla ilgili anayasaya hüküm koyulması dahil her türlü önlem alınmalıdır.
- Kentsel Dönüşüm Süreçlerinin Hızlandırılması Ve Deprem Bölgelerindeki Tüm Binaların Envanter Çalışması Bitirilmelidir.
Geçtiğimiz süreçte tüm illerimizde deprem riski bulunan binaların tespit edilmesi ile ilgili önemli çalışmaların yapıldığını söyleyebiliriz. Ancak bu çalışma sonuçlarının gereği ile ilgili çalışmaların tam anlamıyla yapıldığını söyleyemiyoruz .Halen İstanbul’da 90.000 binanın çürük tespiti yapıldığı halde hiçbir işlem yapılmaması gibi vahim bir tabloyla karşı karşıyayız. Bu kapsamda deprem bölgelerinde ki bütün binaların envanteri çıkarılmalı ve deprem açısından bina sicilleri tutulmalıdır. Konu siyaset üstü ele alınmalı merkezi hükümet ve mahalli idareler işbirliği ile sorunun çözümüne hızlı ve seri bir şekilde başlanılmalıdır. Beklenilen depremlerde dikkate alındığında ortaya çıkabilecek mülkiyet sorunları da düşünülerek gerekirse sadece bu konuya ilişkin acil bir yasal düzenleme yapılarak süreç hızlandırılmalıdır.
Olay Gazetesi Yazarı Fatih Acar’ın yazısının tamamı için tıklayın…