Olay Gazetesi Bursa

Dikkat! Fark etmeden böcek yiyor olabilirsiniz

Muhtemelen farkına bile varmadan defalarca böcek yemiş olabilirsiniz. Ülkemiz de dahil tüm dünyada etkin bir şekilde kullanılan karmin böcekler, doğal yoldan kırmızı rengin ürüne eklemek isteyen firmaların tercih oluyor...

Kırmızı gıda boyalarının neredeyse tamamı ezilmiş böceklerden üretiliyor. Kırmız böceği olarak bilinen ve anavatanı Güney Amerika olan böceklerden milyonlarca yetiştiriliyor ve gıda boyalarının üretiminde kullanılıyorlar.

BBC Türkçe’nin haberine göre meyveli yoğurtlardan dondurmalara, meşrubatlardan boyalı kek kremalarına kadar kırmızı renk içeren hemen her işlenmiş gıdada karmin böceklerinin izleri mevcut.
 

Özellikle Peru’da endüstriyel ölçekte yetiştirilen karmin böceği pek çok ruja da kırmızı rengini veriyor.
 

Karmin böceğini küresel gıda piyasasının vazgeçilmezlerinden birisi haline getiren şey ise dayanıklılığı. İnsan sağlığı açısından herhangi bir risk teşkil etmeyen karmin böceğinin ezilmesiyle elde edilen kırmızı renk, ısı değişikliklerine uzun süre dayanabiliyor ve canlı rengini kaybetmiyor.

Karmin böceğinden elde edilen gıda boyasını destekleyenler, bunun doğal bir ürün olduğunu da vurguluyor ve kimyasal gıda boyalarındansa karmin böceği boyasının daha avantajlı olduğunu savunuyor. Ancak karmin böceğini savunanlar dahi ürünlerin etiketlerinde kırmızı rengin nasıl elde edildiğine dair daha net ifadelerin kullanılması gerektiği görüşünde.
 

Aldığınız kırmızı renkli gıda ürünlerinde içindekiler bölümünü iyice okuyun. ‘Karmin’ ifadesini görebilirsiniz. Karmin böceği, içindekiler bölümünde bazen de Avrupa Birliği’ndeki kodu olan E120 le yer alıyor. Karmin böceği ve bu böceğin kullanımı konusunda ‘Mükemmel kırmızı’ adlı bir kitap yazan Amy Butler Greenfield, ürünlerde kırmızı rengin sorumlusunun net biçimde yazılması gerektiğini söylüyor.

Greenfeld, “Karmin son derece güvenilir, doğal bir gıda boyası. Ancak karmine alerjisi olan çok sayıda insan da var. Her şeye rağmen sicili temiz bir ürün” diyor. Peru şu anda dünya karmin üretiminin yüzde 95’n yapıyor. Ülkenin Karmin çiftliklerinde 32.600 işçi çalışıyor.
 

Peru geçtiğimiz yıl 647 ton karmin gıda boyası ihraç ederek 46,4 milyon dolarlık gelir sağlamıştı. 5 milimetre boyundaki böcekler kaktüs yapraklarından toplanıyor. Kanatsız dişiler kırmızı gıda boyası üretiminde kullanılıyor.
 

Böceğin ağırlığının neredeyse dörtte birini karminik asit oluşturuyor. Karminik asit böceği saldırgan böceklerden koruyan bir savunma mekanizması olarak çalışıyor. Greenfield üretim sürecini şöyle anlatıyor: “Önce böcekler kurutuluyor… Birçok filtreleme sisteminden geçiriliyor ve böcek parçaları ayıklanıyor.”

Bu gıda boyasına böcekten üretildiği için talebin azaldığını düşünebilirsiniz. Ancak durum aslında tam ters. Karmin böceklerinin sayısı sınırlı. Perulu çiftçiler böcek sayısını bir noktaya kadar artırabiliyorlar. Bu nedenle de son yıllarda karmin gıda boyasının fiyatı hızla yükseldi.
 

Ancak Peta gibi hayvan hakları örgütler, bu böceklerin endüstriyel ölçekte üretilip gıda sektörüne servis edilmelerine karşı çıkıyor. Peta, “Sadece 500 gram gıda boyası için yaklaşık 70.000 böceğin öldürülmesi gerekiyor. Vegan hayat tarzını benimsemiş olan tüketiciler, firmalar üzerinde baskı kurarak daha hayvan dostu üretim süreçlerini benimsemelerini sağlıyor” diyor.
 

Diğer doğal gıda boyası seçenekler arasında pancardan ya da böğürtlen benzeri taneli küçük meyvelerden elde edilen boyalar var. Ancak hiçbirisi karmin kadar uzun ömürlü değil. Örneğin pancardan elde edilen betanin, ışığa ya da sıcağa maruz kaldığında soluyor ve renk kayboluyor. Bu nedenle de bu boya türü genelde sadece raf ömrü kısa olan ürünlerde kullanılıyor. Greenfield, karminin doğal bir ürün olduğunu ifade ediyor ve binlerce Perulu çiftçinin tek geçim kaynağı olduğunu vurguluyor ve “Büyük kısmı Perulu fakir işçiler olan binlerce kişi karmin böceği sayesinde para kazanabiliyor ve yaşıyor” diyor.