ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni yüzde 10’luk küresel gümrük vergileri bugün yürürlüğe girdi ve bu, Yüksek Mahkeme’nin orijinal kapsamlı vergileri iptal etmesinin ardından Beyaz Saray’ın başkanın ticaret gündemini koruma çabalarının başlangıcı oldu.
Bloomberg’in haberine göre, Trump, mahkeme kararının ardından sadece birkaç saat sonra geçen Cuma günü yüzde 10’luk ithalat vergisini yetkilendiren bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Daha sonra oranı yüzde 15’e çıkarmakla tehdit etti , ancak Trump, yüzde 10’luk verginin yürürlüğe girdiği Salı günü Washington saatiyle 00:01’e kadar oranı artırmak için resmi bir direktif yayınlamadı.
Beyaz Saray’dan bir yetkilinin açıklamasına göre, küresel gümrük vergisi oranını yüzde 15’e çıkaracak resmi bir emir üzerinde çalışılıyor. İsminin açıklanmasını istemeyen yetkili, bu yüksek verginin uygulanma takviminin henüz kesinleşmediğini belirtti.
Washington’dan gelen netlik eksikliği, Trump’ın gümrük vergisi gündemi konusunda dünya çapında kafa karışıklığına yol açtı. Ülkeler ve şirketler, Trump’ın son tehditleri karşısında mevcut ticaret anlaşmalarının nasıl bir seyir izleyeceğini belirlemek için anlaşmaları inceliyor. Avrupa Birliği ve Hindistan da dahil olmak üzere büyük ticaret ortakları, belirsizlik ortamında devam eden ticaret müzakerelerini aniden durdurdu.
Trump, 1974 Ticaret Yasası’nın 122’nci maddesi uyarınca yüzde 10’luk temel vergi oranını uyguluyor. Bu madde, başkanın Kongre onayına gerek kalmadan 150 gün boyunca bu vergiyi uygulamasına olanak tanıyor. Trump, bu yaklaşımı, mahkemenin, dünya genelindeki ülkelerden gelen mallara uyguladığı “karşılıklı” gümrük vergilerini yürürlüğe koymak için acil durum yetkileri yasasını ihlal ettiğine karar vermesinin ardından benimsedi.
Kararda , ABD, Kanada ve Meksika arasındaki Kuzey Amerika ticaret anlaşmasına uygun mallar da dahil olmak üzere bazı istisnalar korunmuş; ayrıca Trump’ın geçersiz kıldığı vergiler kapsamında var olan bazı tarım ürünleri için de bir istisna getirilmişti.
Bloomberg Economics’in analizine göre, muafiyetler de dahil olmak üzere ortalama etkili ABD gümrük vergisi oranı, mahkeme kararından önce yüzde 13,6 iken, yaklaşık yüzde 10,2’ye düşecek. Çalışmaya göre, yüzde 15’lik küresel bir vergi durumunda bu etkili oran yaklaşık yüzde 12 olacak.