Bursa’nın bir kaç gündür gündemine oturan Memleket Hastanesi ile Bursa’nın sağlık tarihini sizler için araştırdık.
Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayımlanan ve Dr. Öğr. Üyesi Sema Bilici tarafından kaleme alınan makaleye göre; Bursa’da modern sağlık hizmetlerinin temeli, 1863 yılında bölgeye “Anadolu Sağ Kol Ciheti Müfettişi” olarak atanan Ahmed Vefik Efendi’nin çalışmalarıyla atıldı. 1855 depremi sonrası kenti yeniden ayağa kaldıran Vefik Efendi, Hisar’da Damat Efendi Konağı’nı hastaneye dönüştürerek 1868’de Gurebâ Hastanesi’nin açılmasını sağladı. Ancak artan ihtiyaçlar ve yetersiz kalan yapı, ilerleyen yıllarda yeni bir hastane ihtiyacını doğurdu.
1 MİLYON 200 BİN LİRALIK KAYNAK İLE YAPILDI
Erken Cumhuriyet döneminde mevcut hastanelerin yetersiz kalması üzerine Bursa’da daha kapsamlı bir sağlık kompleksi kurulması için adım atıldı. 1946 yılında dönemin Bursa Valisi Haşim İşcan öncülüğünde Memleket Hastanesi’nin inşasına başlandı. 1948 yılında Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün onayıyla hastanenin tamamlanması için 1 milyon 200 bin liralık kaynak sağlandı. Yapı, 1951 yılında tamamlanarak 1952’de hizmete açıldı.
EMİR BARIN İMZALI BİR KÜLTÜREL DEĞER
II. Ulusal Mimarlık Dönemi’nin karakteristik özelliklerini taşıyan Memleket Hastanesi, yalnızca bir sağlık yapısı değil, aynı zamanda mimari ve sanatsal bir eser olarak öne çıkıyor. Cumhuriyet döneminde yetişen, hat sanatını Latin harfleriyle yeniden yorumlayarak özgün bir ekol oluşturan; hattat, mücellid, restoratör ve eğitimci kimliğiyle tanınan Emin Barın, Türkiye’de geleneksel sanatların modernleşmesinde önemli rol oynayan isimlerden biri olarak kabul ediliyor. Anıtkabir’den Galata Kulesi’ne kadar birçok önemli yapıda imzası bulunan Barın’ın, Bursa Memleket Hastanesi için hazırladığı kitabe de yapıya ayrı bir değer katıyor. Kitabede, “Memleket Hastahanesi / Bursa Vilâyeti ile hayırsever halkının Türk milletine armağanı olan bu sağlık abidesinin inşasına 24.III.1947’de başlanılmış ve 11.XI.1951 tarihinde ikmal edilmiştir.” ifadeleri yer alıyor.
GÜNÜMÜZE ULAŞAN NADİR YAPILARDAN
Bursa Memleket Hastanesi, yalnızca geçmişte sunduğu sağlık hizmetleriyle değil, taşıdığı tarihsel ve kültürel anlamla da kentin simge yapılarından biri olarak değerlendiriliyor. Daha önce Türkiye’nin farklı illerinde, Bitlis, Gaziantep, Ağrı, Kocaeli ve Balıkesir’de inşa edilen Memleket Hastaneleri’nin büyük ölçüde yıkıldığı; Kayseri Memleket Hastanesi’nin farklı bir işlevle kullanıldığı ve Ankara Numune Hastanesi gibi az sayıda yapının günümüze ulaşabildiği düşünüldüğünde, Bursa Memleket Hastanesi günümüze ulaşan nadir yapılardan biri olarak öne çıkıyor.
Yalnızca geçmişte sunduğu sağlık hizmetleriyle değil, taşıdığı tarihsel ve kültürel anlamla da kentin simge yapılarından biri olan hastane için uzmanlar ve meslek odaları koruma çağrısında bulunuyor. Satış kararının geri dönülmez kayıplara yol açabileceği belirtilirken, yapının kültür varlığı olarak korunması gerektiği vurgulanıyor.