Ona ‘mucize bitki’ diyorlar!

Karabük’ün Safranbolu ilçesiyle özdeşleşen, boya, gıda, kozmetik ve ilaç sektörü gibi birçok alanda kullanıldığı için “mucize bitki” olarak adlandırılan safranın ekimi başladı.

Safranbolu’da ekimi ağustos ortası ve eylül ayının ilk haftasında yapılan safranın hasadı ekim ve kasım aylarında, 15-30 santimetre uzunluğa geldiğinde yapılıyor. Ağırlığının 100 bin katı kadar sıvıyı sarıya boyayabilen, 80 bin çiçekten sadece yarım kilo safran üretilebiliyor.

Bu yıl 22 dönüm alanda ekim yapacaklarını, yaklaşık 15 kilogram ürün elde etmeyi hedeflediklerini belirten safran üreticisi İsmail Yılmaz, “Soğanların haziran ayında sökümü yapılıyor. Ağustos-eylül aynına kadar dışarıda bekletiyoruz. Hava bu dönemde birazcık sıcaktı onun için dikime geç başladık. Bu hafta itibariyle dikimi tamamlayacağız. 3,5 ton civarında da soğanımız var. Diktikten sonra da ekim ayının içerisinde de hasadını yapacağız. Ortalama 1 dönümden 600 gram ürün alıyoruz. Geçen yıl 13,5 kilogram ürün almıştık. Bu yıl inşallah 15 kilogram ürün bekliyoruz” dedi.

Ekildiği ilk yıldan itibaren 3 yıl ürün alınabilen safran soğanları, yavru vermesi nedeniyle topraktan sökülüyor. Birbirinden ayrılan soğanlar, daha sonra yeniden toprakla buluşturuluyor.

“Dünyanın en pahalı baharatı” olarak da nitelendirilen, kilogramı 30 bin liradan satılan Safranbolu safranı, İran, İspanya, Hindistan, Yunanistan gibi bazı ülkelerde üretilen çeşitlerine göre sertlik, renk ve aroma bakımından farklılık gösteriyor.

UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan ve “En iyi korunan 20 kent” arasında bulunan Karabük’ün Safranbolu ilçesinde 16 çiftçi tarafından 30 hektarlık alanda ağustos ayında yapılan safranın ekimi, bölgede ağustos ayının kurak geçmesi nedeniyle yaklaşık 15 gün geç başladı.

İnsan gücüyle ekimi yapılan safran soğanı, ekildiği ilk yıldan itibaren 3 yıl ürün veriyor, daha sonra yavru vermesi nedeniyle topraktan sökülen soğanlar, başka alana dikiliyor. Üç yıl sonunda soğanların söküldüğü toprak da birkaç yıl dinlendiriliyor.

Yılmaz, “Ağustos ayı çok sıcaktı bu sene. Biraz serinleme ile başladık. Sahayı hazırladık. Karıkları açıyoruz, üzerine gübreyi döküp, soğanları sermeye başladık. İnşallah ekim, kasım aylarında hasat bekliyoruz. Bu yıl ağustos ayının 15’inden sonra aşırı sıcak vardı. İnek gübresine soğanları diktiğimiz için pişiriyor. Onu pişirmemesi bakımında geç dikmek zorunda kaldık” dedi.

Bazı alanlardaki soğanları geçen yıl söktüklerini hatırlatan Yılmaz, “Yaklaşık olarak 5 ton kadar soğan söktük. Bunun 3 tonunu şuanda dikiyoruz. 2 tonunun bir kısmını sattık. Diğer kısmını da satacağız inşallah” diye konuştu.

Toplamda 20 dekar alanda safran ekimi olacağını vurgulayan Yılmaz, şunları kaydetti:”Biz 10-12 dekar ekeceğiz şimdi. Herhalde bir hafta içerisinde ekeriz. Yağmur yağmazsa eylül ayı içerisinde sulama yaparız. Yağmur yağarsa sulamaya gerek yok. Başka bir işlem yapmayacağız. Yağarsa ekimin ilk haftası gibi çiçekleme başlar.”

10 kişilik bir ekibin çalıştığını anlatan Yılmaz, “Dönem dönem değişiyor bunlar. Bugün 10 kişi çalışıyor, bazen 18 veya 22 kişi olabiliyor. Temmuz-ağustos ayında safran soğanlarının uyuma zamanı. Ekerken havanın biraz serin olması gerekiyor” ifadelerine yer verdi.

Ağustos ayında ekimi yapılan, ekim-kasım aylarında boyu 15-30 santimetre uzunluğa geldiğinde toplanan safranın, kırmızı renkteki poleni en değerli kısmı olurken, soğanı, mor renkli çiçekleri ile sarı polenleri de satılarak üreticisine gelir kaynağı oluyor. (Hürriyet)