Yılmaz, yazısında şu ifadeleri kullandı:

Genelde… Ticaretin gelişiminde İstanbul bilinir, ama Osmanlı’da ticaret ve çarşı kültürü Bursa’dan başladı. Çünkü, Osmanlı döneminde, Anadolu’daki ilk çarşı modeli Bursa’dan doğdu.

1326’da…

Bursa’yı fetheden Orhan Gazi, 1339’da Orhan Camii ve Külliyesi’ni yaptırdı. Külliyeye gelir sağlamak için de bugün Emir Han olarak bildiğimiz Bey Hanı’nı yaptırdı.

Halk arasında…

Bezzezistan, yani kumaş satışının yapıldığı yer olarak anılan Emir Han, yalnızca Bursa’nın değil, Anadolu çarşı geleneğinin başlangıcı oldu.

Yine…

Osmanlı Padişahı II. Bayezid 1490 yılında, İstanbul’daki külliyesine gelir sağlamak için, dünyanın ilk alışveriş merkezi olan Koza Han’ı inşa etti.

Son dönem…

Genişleyen ve nüfus olarak büyüyen Bursa’da kent merkezindeki geleneksel çarşılar maalesef ikinci planda kaldı.

Ancak…

Çarşılarda alışverişin yanında, oluşan esnaf kültürü tüm bu değişime karşın önemini koruyor. Bursa da özgün çarşı ve esnaf kültürünü korumak istiyor.

O kültürde…

Komşu esnafın sattığını satmayan, komşusunun müşterisinde gözü olmayan esnafın yeri çok ayrı.

Nitekim…

Türkiye Tarihi Çarşılar Federasyonu Başkanı Muhsin Özyıldırım bu kültürden örnekler vererek küçük hatırlatmalar yaptı.

Örnek olarak…

60 yıl önce, bıçakçı ve desterecilerin bol olduğu ünlü çarşımızda çırak olarak işe başlayan bir esnafın anlattıklarını verdi:

“Dükkanımıza zor beğenen bir müşteri geldi. Kendisiyle ilgilendim, ürünler gösterdim, fiyatı, kaliteyi anlattım. Çok uğraştım, ama satamadım. Kapı önüne kadar dil dökmeye devam ediyordum ki, rahmetli ustam içeri çekti ve ‘Sakın bir daha kimseyi böyle yorma’ dedi.”

Verdiği öğüdü aktardı:

“İstenilen malı göster, fiyatını sorunca söyle, dükkanın önüne kadar çıkma. Hele, hangi komşuya gidecek diye bakma. Esnaflığa yakışmaz, ayıptır.”

İşte…

Bursa bugün çarşı geleneğini yaşatıp, esnaf kültürünü korumak istiyor.

 

Eskiden raftaki ürüne zam yapılmazdı!

Bir başka anıyı… Türkiye Tarihi Çarşılar Federasyonu Başkanı Muhsin Özyıldırım aktardı:

“80’li yılların başında, ayakkabı malzemeleri satan dükkanın önünde büyük tartışma çıktı. Alışverişe gelen bir usta, fiyatı yükselen malzemeyi ucuz bulduğu için fazlaca almak istiyordu. Esnaf da 1 kutudan fazla vermiyordu.”

Dikkat çektiği şu:

“Eskiden satış fiyatı, alışa göre belirlenirdi. Raftaki ürüne zam yapılmazdı.”

Olay Gazetesi Yazarı Ahmet Emin Yılmaz’ın yazısının tamamı için tıklayın…