Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Metin Özdemir’in katkılarıyla gerçekleştirilen çalışmada katılımcılar, gelecek 6 ayda mevcut görünümlerinde iyileşme beklentisindeler. Ocak 2026 (2025 IV.Çeyrek) Busiad İktisadi Yönelim Anketine verilen yanıtların; ekonomide gözlenen büyüme eğilimini teyit eden ve TCMB’nin para politikasında gevşeme eğilimini ve enflasyondaki düşüşü yansıtan bir görünüm sunduğu gözleniyor.

BÜYÜME BEKLENTİSİ…

2025 yılı dördüncü çeyreğine ait eldeki veriler, iktisadi faaliyette önceki çeyreğe benzer bir eğilimin şekillendiğine işaret ederken yıllık büyümenin Orta Vadeli Program tahmini olan % 3,3’ü aşacağı anlaşılıyor. Yıl genelinde büyümenin 2024 yılına göre ivme kazandığı ve iç ve dış talep arasındaki dengenin bozulduğu izlendi. İç talebin direncini koruması karşısında enflasyon yılın son çeyreğinde düşüş eğilimine girdi.

Ankete katılan tüm firmaların mevcut ekonomik koşullardaki görünümü itibariyle, önceki çeyrekte başlayan toparlanmanın sürdüğü, imalat sanayinde ise sınırlı bir gerileme olduğu gözlenmektedir. Toparlanma eğilimini, gelecek altı aylık süre içinde mevcut görünümlerinin bir önceki çeyreğe göre önemli ölçüde iyileşeceğine yönelik yanıtlar da desteklemektedir. Bu beklenti, önümüzdeki üç ay içinde bir önceki çeyreğe göre üretim hacimlerinin artacağını yansıtmaları ile de uyumludur.

İSTİHDAMDA DÜŞÜŞ BEKLENİYOR…

Öte yandan ankete katılan tüm firmalar, önümüzdeki üç ayda istihdam düzeyinde bir önceki çeyreğe göre azalış beklentisi içindedir. Yanı sıra, önümüzdeki 6 ay boyunca ücretlere ilişkin maliyetlerin artması beklenirken söz konusu beklenti bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak azalış eğilimindedir. Tüm firmalar açısından gelecek 12 ayda geçmiş 12 aya kıyasla makine-teçhizat yatırımlarının bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak azalış göstermesi beklenmektedir. Ayrıca, gelecek 12 ayda geçmiş 12 aya kıyasla bina-tesis yatırım harcamalarının bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak sınırlı iyileşmesi beklenmektedir.

İHRACATTA OLUMLU HAVA…

İhracat yapan firmalar, gelecek üç aya ait ihracat siparişlerinin bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak iyileşmesini beklerken, söz konusu beklenti imalat sanayinde bir önceki çeyreğe oldukça güçlüdür. Firmaların faiz riskinde imalat sanayi için daha sınırlı olmakla birlikte bir önceki çeyreğe göre artış gözlenmektedir. Bununla birlikte tüm firmaların, geçmiş 3 aya kıyasla finansman ihtiyacının bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak önemli ölçüde azalacağı yönündeki beklentisi, işletme sermayesi ihtiyacını risk olarak sinyalledikleri yönünde değerlendirilmektedir. Tüm firmaların bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak kur risklerinde belirgin bir azalış görülürken kur riski imalat sanayi için sınırlı düzeyde artmıştır. Ayrıca, firmaların gelecek üç aylık dönemde TL cinsi kredi faiz oranına ilişkin beklentisinin bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak önemli ölçüde aşağı yönlü olduğu görülmektedir.

Ankete katılan firmalar gelecek 3 ayda ortalama birim maliyetlerinin artmasını beklerken, artış yönündeki değişim beklentisinin bir önceki çeyreğe göre sınırlı ölçüde azaldığı gözlenmektedir. Ankete katılan firmalar, gelecek 3 aya ilişkin satış fiyatlarının bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak yukarı yönlü değişmesini beklemektedir. Bununla birlikte, firmaların yıl sonu üretici fiyatları enflasyonu beklentisi, bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak önemli ölçüde azalış yönünde değişim göstermiştir.

“KOLAYLAŞTIRICI ÇALIŞMALAR BEKLİYORUZ…”

Anket sonuçlarını değerlendiren BUSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Tuncer Hatunoğlu, BUSİAD İktisadi Yönelim Anketi‘nin iş dünyasının mevcut durumu doğru okuması ve geleceğe ilişkin beklentileri ortaya koyması açısından önemli bir işlev gördüğünü belirterek, şunları söyledi:

“Anketimiz, BUSİAD üyeleri ve Bursa kamuoyu açısından her çeyrek dönemde ekonominin nabzını tutmamıza olanak sağlıyor. Ocak 2026 anketimiz; önümüzdeki dönemde istihdam ve yatırımlarda bazı temkinli beklentiler içermekle birlikte, ihracat, enflasyon görünümü ve firmaların genel beklentileri açısından umut verici bir tabloya işaret ediyor. Küresel ölçekte belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde, ülkemizin ihracatla büyüme potansiyeline sadık kalması büyük önem taşıyor.“

Hatunoğlu, üretimle büyüyen ve rekabet gücünü koruyan bir ekonomi için mal ve hizmet üreten firmaların önündeki yapısal engellerin azaltılması gerektiğine dikkat çekerek, şu değerlendirmede bulundu:

“Üretim ve ihracat yapan firmalarımızın faaliyetlerini kolaylaştıracak; finansmana erişimin öngörülebilir ve sürdürülebilir hale getirilmesi, yatırım süreçlerinde izin ve ruhsat prosedürlerinin sadeleştirilmesi, enerji ve iş gücü maliyetlerini dengeleyici adımların atılması, yeşil ve dijital dönüşüm yatırımlarını destekleyici teşvik mekanizmalarının güçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Ayrıca, ihracatçı firmalarımız için kur riskini yönetmeye yönelik araçların çeşitlendirilmesi ve KOBİ‘lerin nitelikli iş gücüne erişimini destekleyecek politikaların hayata geçirilmesi, üretim ekosisteminin sağlıklı şekilde devamı açısından kritik görülmektedir.“

Hatunoğlu, BUSİAD olarak iş dünyasının sesi olmaya, sahadan gelen bu beklentileri karar alıcılarla paylaşmaya devam edeceklerini ifade ederek, ankete katkı sunan BUSİAD üyesi firmalara teşekkür etti.