Taha TÜTÜNCÜ

Kamera: Bircan ÖRSEL / Kurgu: Dilek ÖZYER

Karacabey’de kurdukları Lumandıra Hayvancılık Tesisleri ile Türkiye’nin en büyük Jersey çiftliği olma özelliğini taşıyan Yedikardeş ailesi, süt hayvancılığında teknolojiyi merkeze alan üretim modeliyle dikkat çekiyor. Lumandıra’nın kurucuları olan üç kardeş Selçuk, Selim ve Sinan Yedikardeş, Danimarka’dan getirilen Jersey ırkı ineklerle başlattıkları yatırımı robot sağım sistemleri, güneş enerjisi altyapısı ve çevreye duyarlı modern çiftlik düzeniyle büyütürken, Jersey sütünü ve süt ürünlerini Türkiye genelinde tüketiciyle buluşturuyor.

Lumandıra Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Yedikardeş hayvancılığa giriş hikayesini anlatarak, “Hayvanlar ve doğayla çok uzun zamandır iç içeyim. Binicilik sporunu da lisanslı olarak sporcu kimliğiyle amatör olarak uzun zaman yaptım. Hayvan sevgisiyle beraber bu noktaya bizi getirdi. Karacabey’de Lumandıra Hayvancılık Tesisleri’ni 2020 senesinde ilk çiftliğimizi pandemiyle birlikte kurduk. Esas ana iş konumuz tekstil. Pandemiyle birlikte işler yavaşlayınca hayvancılıkla alakalı bir takım şeyler yapmaya bizi yönlendirdi. Rumeli göçmeni bir aileyiz. Soy kütüğümüzde Arnavutluk’un Luma bölgesinden dedelerimiz eski Makedonya’ya, oradan Türkiye’ye göç ediyor. Luma markasını yapalım dedik. Sonra Luma’yı Mandıra’yla birleştirmeye karar verdik. Lumandıra olmasına karar verdik” dedi.

“DÜNYADAKİ TEKNOLOJİYİ BURSA’YA GETİRDİK”

Selçuk Yedikardeş, üretime Jersey ırkıyla başladıklarını belirterek şunları söyledi: “2020’de Danimarka’dan süt damızlığı, insan sağlığına en faydalı sütleri üreten Jersey ırkıyla ufak bir deneme üretimiyle başladık. Modern süt hayvancılığının robot sağım sistemi, gübre kolektörleri gibi tüm ekipmanlarını yurt dışındaki modern çiftliklerde incelemelerde bulunarak Türkiye’ye, Bursa’ya kazandırdık. Binden daha fazla hayvanımız var. Altı tane robotla bu hayvanlarımızı hiç el değmeden sağıyoruz. Dünyada gelişmiş modern teknolojide süt hayvancılığı yapılan çiftliklerde ne varsa bugün Bursa’da bu çiftlikte hepsi hali hazırda mevcut. Bu sağım sistemini kurduğunuz zaman hayvanların içerisine girmenize gerek yok. Sabah ve akşam yemini döküyorsunuz. Sadece sağlık sistemlerini kontrol ediyorsunuz. Bu sistem olmazsa bu süt hayvancılığı çok zor yapılır. Hayvanlara iyi bakmak lazım. Yavrularına iyi bakmak lazım. Hayvanlarımızın refahına da çok önem veriyoruz. Yattıkları yerler için bile özel yatak yaptırılıp, dizayn ettirildi. Hayvanları da daha konforlu bir yerde yatırmak gerekiyor. Bu işi yapan dünyadaki bütün modern çiftlikler de bunu uyguluyor.”

BİN HAYVANA SADECE 10 KİŞİ BAKIYOR

Yedikardeş, teknolojinin maliyetleri düşürdüğünü ifade ederek, “60 hayvanla yola başladık, yola çıktık. İşte bugün bini geçkin hayvanımız var. İlk başladığımızda burada 350 kişi çalışıyordu. Enerji maliyetleri, insan maliyetleri teknolojiye yönelmeye zorluyor. Burada bin tane hayvanımız var. Çiftlikte çalışan sayısı 8-10 kişi. Normal sistemde bu işi yapmaya kalksaydık en az çok fazla kişiye ihtiyacımız olacaktı. Elektriğimizde yine başladığımızda 1 megawatt güneş enerji panelleriyle burada çiftlikte bütün robotların ve diğer harcadığımız enerjiyi de çatıdaki enerji panellerinden üretiyoruz” diye konuştu.

IRKI BOZULMADAN GÜNÜMÜZE

Jersey ırkını seçmelerindeki nedenlere değinen Selçuk Yedikardeş, “Jersey adası İngiltere ile Fransa arasında bir ada. Vikingler bu ırkı 300 yıl adada muhafaza etmiş. Danimarka Kralı İngiltere’yi fethedince bu adadan bu inekleri Danimarka’ya taşıyor. Danimarkalılar da günümüze gelene kadar bu ırkı bozulmadan muhafaza ediyor. Jersey ırkı ineklerin yüzde 85-90’ı A2 süt kazeinini muhafaza eder. Laktoz alerjisi olan insanlar da, şeker intoleransı olan insanlar da bu A2 kazeinle ilgili daha rahat tüketim sağlayabiliyor. Normal ırklarda süt yağı 3,5 ile 4,5 arasındadır. Bizim Jerseylerde 5,5 ile 6,5 arasında. Taş gibi yoğurt derler ya… Bu Jersey ırkında olur, bir de mandada olur” diye konuştu.

“SÜTÜN İÇİNDE YOK DENİLECEK KADAR AZ BAKTERİ VAR”

Robot sağım sisteminin çalışma mantığını anlatan Yedikardeş, hayvanların takip edildiğini dile getirerek, “Hayvanların boynunda çipler var. İnsanlardaki nüfus ID’ler gibi, arabaların plakası gibi. Hayvanlarımızın yürüyüşlerinden, geviş getirmelerinden, sağlıklarını ve süt verimliliğini sistem denetliyor ve bize rapor ediyor. Bunu manuelde takip etmemiz çok zor. Somatik hücre sayısı, sütteki bakteri sayısı robotlar sayesinde çok çok düşük. 1 milyon bakteri kabul edilebilir sayılıyor. Bizdeki bakteri sayısı 90 bin ile 100 bin arası. Yani sütün içinde yok denilecek kadar az bakteri var” ifadelerini kullandı.

70 TON ÜRETİM KAPASİTELİ YENİ TESİS

Süt işleme kapasitesini büyüttüklerini anlatan Selçuk Yedikardeş, yeni tesis planlarından bahsederek, “Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi’nde küçük bir süt işleme tesisi kurmuştuk. Günlük 10 ton kadar süt işliyorduk. Bir ay zarfında 15 tona çıktık. Yerimiz yeterli gelmedi. Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi’nde bir fabrikamızı süt işleme tesisi haline getirmeye karar verdik. Mart, Nisan ayında kısmet olursa günlük 70 ton üretim kapasiteli bir süt işleme tesisi kuruyoruz. Kefirimiz, yoğurdumuz, tereyağımız, peynirimiz, yine sütümüz… Günlük kapasiteyle ürünlerimizi işleyip ilerleyeceğiz” şeklinde konuştu.

SOKAKTA SATILAN ÇİĞ SÜTLERE DİKKAT

Selçuk Yedikardeş, çiğ süt tüketimi konusunda da vatandaşlara uyarıda bulunarak, “Sokaklarda satılan çiğ sütte çok ciddi anlamda insanlar sıkıntı yaşayabilir. Markalı olmayan sokak sütçülerinden süt alırken çok dikkatli olmalarını tavsiye ediyorum. Ya da sütleri çok iyi kaynatmaları gerekiyor. Bazen kaynatmak da yetmiyor. Brusella insana sütten geçen bir hastalıktır. Ömür boyu bu hastalıkla yaşamak zorunda kalıyorsunuz. Tedavisi çok zor” dedi.