Nöbetçi Eczaneler
Yaz aylarının gelmesi ve hava sıcaklıklarının hızla artmasıyla birlikte evlerde, ofislerde ve araçlarda klimalar en büyük kurtarıcımız haline geldi.
Ancak serinlemek uğruna bilinçsizce ve kontrolsüzce maruz kalınan bu yapay soğukluk, sağlığımızı ciddi şekilde tehdit ediyor.
Kulak Burun Boğaz, Fizik Tedavi ve Göğüs Hastalıkları uzmanları; sinüzitten yüz felcine, şiddetli kas spazmlarından hayati tehlike yaratan zatürre tablolarına kadar pek çok hastalığa karşı uyararak “serinlerken sağlığınızdan olmayın” çağrısı yapıyor.
ALANINDA UZMAN 3 DOKTOR GÖRÜŞÜ
İşte alanında uzman 3 doktorun klima kullanımı ve yaratabileceği tehlikelere karşı çok önemli uyarıları:
”SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARINA YOL AÇIYOR”
Bursa Özel Hayat Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op. Dr. Mahmut Babalık, klimanın solunum yolları mukozasını kurutarak enfeksiyonlara zemin hazırladığını ve yüz felci riskini artırdığını söyleyerek, “Klima bir yapay iklimlendirmeye yol açıyor. Yani nemi bozuyor. Solunum yollarını döşeyen mukozaların etkilenmesine yol açıyor ve bunun neticesinde de sinüzit, faranjit, larenjit veya alt solunum yolu enfeksiyonlarına yol açabiliyor” dedi.
”MARUZ KALMA SÜRESİ ARTTIKÇA RİSK ARTAR”
Op. Dr. Babalık, ”Bu aslında ne kadar maruz kaldığımızla ilgili bir durum. Yani net bir oranı yok aslında. Ne kadar uzun süre kalırsak bu mukozal fonksiyonların, yani mukozal bariyerin etkilenmesi, o kuru havanın orayı etkilemesi, siliyer fonksiyonu bozması o derece artıyor. Kısa süre kalmayla bu etkilenme daha az olur ama uzun süre maruziyet olursa bu şikayetlerin daha çok artmasına yol açıyor” ifadelerini kullandı.
”YÜZ FELCİNE NEDEN OLABİLİR”
Op. Dr. Babalık, ”İlk başlarda genelde hastalar yüzün etkilenen tarafında, kulak bölgesinde ağrı hissedebiliyorlar. Sonrasında yine o bölgede, yüzün sağ veya sol tarafında, etkilenen bölgeye göre, uyuşma, kaşlarını kaldıramama, ıslık çalamama ve yüzde asimetrik bir görünüme yol açıyor. Bunun da etkisi daha çok klimanın tek bir noktadan, yani yüzün o tarafına uzun süre gelmesi sonucu o sinirlerin etkilenmesinden dolayı oluşan bir durumdur. Ama genellikle bu durum tedaviyle veya fizik tedaviyle kendiliğinden düzeliyor” diye konuştu.
”BELİRTİ FARKI YOK”
”Normalde klima sinüziti ile diğer sinüzitlerin çok bir farkı yok aslında” diyen Op. Dr. Babalık, “Sinüzitteki mekanizma genel olarak burun içini döşeyen silyaların fonksiyonunun bozulması veya nem oranının değişmesiyle birlikte mukusun kıvamının artması ve bunun neticesinde silyaların fonksiyonunu yitirmesi sonucu oluşan bir hadisedir. Dolayısıyla klima sinüzitiyle normal sinüzit arasında belirti olarak çok bir fark yoktur; ikisinde de tedavi benzer şekildedir. Burun tıkalı olduğu zaman da buna bağlı olarak ek olarak boğazda kuruma, yanma, seste değişiklik ve sinüzite bağlı geniz akıntısının yaratmış olduğu tahrişle oluşan ses kısıklıkları görülebiliyor. Ama bunlar kalıcı değildir genelde. Tedaviyle geri döndürülebilir rahatsızlıklardır” dedi.
”BURUN TIKANIKLIĞINDAN ETKİLİYOR”
Op. Dr. Babalık, “Ofis kliması veya araç klimasının direkt kulağa bir etkisi yoktur aslında. Ancak burun tıkanıklığı yaparak, dolayısıyla östaki borusunun fonksiyonunu etkileyip kulakta tıkanıklık ve basınç gibi şikayetlere yol açabiliyor. Yani direkt klimanın kulak sağlığına bir zararı yoktur diyebiliriz” şeklinde konuştu.
”İDEAL SICAKLIK 23-24 DERECE OLMALI”
Op. Dr. Babalık ideal klima derecesini açıklayarak, ”Bu konuda aslında en önemli nokta; klimayı belli bir sıcaklıkta ve belli bir nem oranında tutmaktır. 23-24 derece arasındaki bir sıcaklıkta ve yüzde 40-50 nem oranında çalıştırmak gerekiyor. ‘Çok sıcak oldu’ diye bu sıcaklığı aşırı düşürmenin bize katkısından çok zararı dokunuyor. Hava kuruyunca bu durumdan vücudumuz daha çok etkileniyor. En önemli ikinci konu ise bakımların düzenli yapılması, klimaların içerisindeki filtrelerin düzenli temizlenmesidir. Filtreler temizlenmezse buna bağlı bulaşıcı olan ve eskiden daha sık görülen zatürre gibi hastalıklar oluşabiliyor. Bu noktada filtrelerin temizliğine dikkat etmek büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
“HASTALIKLAR ARTTI”
Bursa Özel Hayat Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Nihan Özarslan ise, ”Son zamanlarda havaların ısınmasıyla birlikte klima maruziyetine bağlı olarak boyun, sırt ağrıları, kulunç dediğimiz miyofasiyal ağrılar ve tutukluklar oldukça arttı. Burundaki mekanizma; soğukla karşılaşan, yani ani soğukla karşılaşan kan damarlarının büzüşmesi ve buna karşı oksijensiz kalan kasların kasılarak ağrıya sebep olmasıdır” dedi.
”ANİ TUTULMALARDA DİKKATLİ OLUN”
Dr. Nihan Özarslan, ”Tabii, sıcak havalarda kaslarda aslında bir miktar gevşeme görüyoruz. Ama bunun karşılığında birdenbire soğukla karşılaşan kas, spazma giriyor. Dolayısıyla eğer bir kas spazmıyla karşı karşıyaysak, burada tabii ki çok yakıcı olmamak kaydıyla ılık-sıcak arası uygulamalar önermekteyiz” şeklinde konuştu.
”FITIĞI TETİKLER”
Dr. Özarslan, ”Boyun fıtığı gibi, bel fıtığı gibi veya eklem kireçlenmeleri gibi kronik rahatsızlıklarda da soğuk maruziyeti ağrının, spazmın artmasına sebep olur. Dolayısıyla bu hastalarımızda direkt klima önünde kalmamaları, klima rüzgarından uzak durmaları, soğuk-sıcak değişimlerine dikkat etmeleri ve terli şekilde de özellikle klima karşısında kalmamalarını öneriyoruz” diye konuştu.
”MUTLAKA HEKİME BAŞVURUN”
Dr. Nihan Özarslan, ”Hastalarımız, soğuk maruziyeti sonrasında yaşadıkları ağrıda sıcak uygulamalarla; evde yapabilecekleri sıcak havlu uygulamalarıyla veyahut kendilerine dikkat ederek sıcak su torbaları uygulamalarıyla ilk müdahaleyi yapabilirler. Bunun üzerine bazı topikal kremler dediğimiz ısıtıcı kremlerden yararlanabilirler. Fakat bu uygulamalara rağmen ağrıları geçmiyorsa mutlaka bu konuda uzman bir hekime başvurmalılar” dedi.
”MASA BAŞINDA EGZERSİZ YAPIN”
Dr. Özarslan, özellikle klimaya maruz kalınan bir ortamda çalışanlara, ” En önemli önlem, şunu söylemek gerekir ki klima esintisinin direkt üzerlerine vurmamasını sağlamaktır. Mümkünse boş bir duvara veyahut esintili şekilde, salınımlı şekilde ayarlanması gerekir. Soğukluk çok olmamalı; 23-24 derece gibi sıcaklıklar iç ortam için uygundur. Bunun yanında arada boyun germe egzersizleri yapmak (sağa ve sola çevirmek şeklinde), omuzları geriye doğru yuvarlamak, iki kürek kemiğini birleştirip açmak gibi küçük germe egzersizleri de tutulmaları önleyecektir” şeklinde konuştu.
KLİMA HASTA EDER Mİ?
Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Uzmanı Dr. Gülay Kaplan da, ”Yaz aylarındayız ve yaz aylarında tabii ki klima ve solunum yolu hastalıkları ön planda oluyor. Artan sıcaklıklarla beraber klimalar, hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline geldi. İş yerinde, alışveriş merkezlerinde, evlerimizde ve araçlarımızda sürekli klima havasına maruz kalıyoruz. Ancak yanlış klima kullanımı, özellikle solunum yolları hassas olan bireylerde maalesef çeşitli sağlık sorunlarını da beraberinde getiriyor. Toplumumuzda sıkça duyduğumuz ‘Klima hasta eder mi?’ sorusunun cevabı aslında klimanın kendisinden ziyade nasıl kullanıldığıyla ilgilidir. Solunum yolları üzerindeki etkilerine bakacak olursak; aslında klima doğrudan grip ve nezleye sebep olmaz. Ancak ortamdaki ani ısı değişimleri ve nemli havanın kuruması nedeniyle solunum yolu mukozasında bir süre sonra bozulmalar meydana gelir. Buna bağlı olarak da boğaz ağrısı, öksürük, burun tıkanıklığı ve akıntısı gibi şikayetler ortaya çıkabilmektedir” dedi.
”TEMİZLENMEYEN KLİMALAR ÖLÜMCÜL HASTALIKLARA NEDEN OLABİLİR”
Dr. Gülay Kaplan, ”Solunum yolları üzerindeki olumsuz etkileri azaltmak için filtre temizliği ve hijyen çok önemlidir. Eğer bunlara dikkat etmezsek, özellikle Lejyonella (Legionella) adı verilen bir bakterinin akciğerde yaygın enfeksiyona yol açması ve ağır zatürre tablolarına neden olması, karşımıza çıkan en ciddi sorunlardan biridir” dedi.
”ASTIM VE KOAH TEHLİKESİ”
Dr. Gülay Kaplan, ”Özellikle astım ve KOAH hastalarında klimanın temizliğine dikkat edilmediği takdirde; biriken toz ve polenlerin tekrar tekrar ortama salınması bu hastalarda atakların tetiklenmesine ve hastaneye yatışlara sebep olmaktadır. Yine klimayı kullanırken ideal sıcaklık dengesine dikkat etmemiz gerekiyor. Aşırı sıcaklık farkları, solunum yollardaki olumsuz etkileri daha da artırmaktadır. Bir diğer önemli nokta ise özellikle kronik hastalığı olan kişilerin klimaya direkt maruz kalmamasıdır. Soğuk havanın doğrudan üzerinize üflemesinden ziyade, dolaylı yoldan ortamı soğutmasını tercih etmelisiniz” şeklinde konuştu.
”DOĞAL HAVALANDIRMA EN ETKİLİ YÖNTEM”
Dr. Gülay Kaplan, ”Düzenli bakım ve temizlik son derece önemlidir. Özellikle Lejyonella hastalığından korunmak, toz ve polenlere tekrar tekrar maruz kalmamak adına filtre temizliği sıklıkla önerilmektedir. Bunun yanı sıra doğal havalandırma da çok önemlidir; yani klima kullandığımız alanları zaman zaman doğal yollarla yani pencereleri açarak havalandırmamız hastalıklardan korunmada büyük rol oynar” dedi.
”KLİMA ÇARPTI DİYE GEÇİŞTİRMEYİN”
Dr. Gülay Kaplan son olarak, ”Özellikle yaz aylarında ‘Klima çarptı, nasıl olsa geçer’ düşüncesiyle uzayan şikayetleri görmezden gelmek bazen ciddi sıkıntılara yol açabilir. Yüksek ateş, balgam, göğüs ağrısı, kas ve eklem ağrıları gibi şikayetler uzadığı zaman derhal bir doktora başvurmamız ve akciğerlerimizi kontrol ettirmemiz gerekmektedir” dedi.