İnsan hayatını toplum içinde geçiren sosyal bir varlıktır. Örf ve adetlerimiz, kanunlarımız olmasına rağmen zaman zaman yanlışlarımız da olur…
Birisi Hz. Mevlana’ya gelerek, “Ya Mevlana bir arkadaşım beni çok kötü kırdı, bir daha onu sevebilir miyim?” diye sordu. Hz. Mevlana, “Elbet de sevebilirsin” dedi. Adam bu cevaba şaşırmıştı… “Hocam bardak kırıldı, siz kırılmış bardaktan su içebilir misiniz?”
Hz. Mevlana: “Evladım, bardak kırıldı diye siz bardaktan su içmekten vazgeçebilir misiniz?.. Evladım, hangimiz hata yapmayız ki, hata yapmak biz insanoğluna mahsus bir özelliktir… Hatalar olacak, af edeceğiz, af edileceğiz ve severek yaşamaya devam edeceğiz. Ne buyuruyor Sevgili peygamber efendimiz (s.a.v):
– Zandan sakının, çünkü zan sözlerin en yalanıdır. Birbirinizin eksikliğini görmeye, işitmeye çalışmayın, özel hayatını araştırmayın, birbirinize haset etmeyin, birbirinize küsmeyin, birbirinize nefret ve düşmanlık beslemeyin. Ey Allah’ın kulları kardeş olun… (Buhari-Edeb)
Peygamber efendimiz s.a.v zandan uzak durmamızı istiyor. Su-i zan (kötü zan) kesin olmayan, yalan ve tahmine dayalı bir bilgidir. İslam dini su-i zanı yasaklarken, insanlar hakkında hüsnü zan beslememizi istemekte, bize ulaşan bir bilgiyi araştırıp, öyle karar vermemizi istemektedir.
Peygamber efendimiz s.a.v “Kimsenin eksik ve kusurlarını araştırmayın” buyurmaktadır. “Kim dünyada bir kulun ayıbını, kusurunu örterse, Allah da kıyamet günü onun ayıbını kusurunu örter” buyurmaktadır (Buhari).
Halife Hz. Ömer (r.a) bir gece Medine sokaklarını kontrol ediyordu. Evin birinde bir adamın içki içip, şarkı söylediğini gördü… Hemen avlunun duvarından atlayarak, adama bağırarak “Ey Allah’tan korkmaz adam, bu halinden utanmıyor musun..!” Adam ise toparlanarak “Ey müminlerin emiri beni cezalandırmak için acele davranma. Ben bir konuda Allah’a isyan ettiysem sen üç konuda isyan ettin. Çünkü Allah cc gizlilikleri araştırmayın (Hucurat suresi-12) buyurduğu halde, sen bunun aksini yaptın, Allah cc evlere kapılarından girin (Bakara-189) buyururken sen duvardan atlayıp avluma girdin, Allah cc, ey iman edenler..! Kendi evlerinizden başka evlere izin alıp ev sahiplerine selam vermeden girmeyin (Nûr-27) buyururken sen izin almadan evime girdin.”
Bunun üzerine Hz. Ömer hatasını anladı, özür dileyerek “Ben seni affedersem, sen de beni af eder misin” dedi. Adam da sevinerek “Evet” dedi, Hz. Ömer de onu affederek oradan ayrıldı.
Severek, sevilerek yaşamak için yüce dinimiz haset ve kıskançlığı yasaklamıştır. (Nisa-32) Peygamber efendimiz buyurdular ki “Bir kulun kalbinde iman ile haset bir arada bulunmaz, ateşin odunu yakıp bitirmesi gibi haset de iyilikleri yok eder.”
İslam dini nefreti, kin tutmayı yasaklamıştır. Bu nedenle severken de, kızarken de ölçülü davranmalıyız. Efendimiz (s.a.v) buyurdular ki “Sevdiğinde ölçülü sev, belki bir gün düşmanın olabilir; kızdığında ölçülü kız, belki bir gün dostun olabilir.” (Tirmizi-Birr)
Dinimiz Müslümanları kardeş ilan etmiştir (Hucurat-10). Birbirimize kardeşimiz gibi davranmalıyız. Peygamber efendimiz “Zalim de olsa, mazlum da olsa, kardeşine yardım et” buyurmaktadır.
Sevgidir insanı sultan eden
Nefsinden geçirib abâd eden
Türlü dert zilletden âzad eden
Ya Vedud de, seni sever imân
Çekme bu âlemde hiç dert keder
Sevgi ile yaşa sana yeter
Sev, cümle âlemde seni seven
Ya Vedud de, seni sever Yezdan
Mehmet Gülal
*Ya Vedud (Esma-i Hüsna) = Sevilen, seven*
