Nöbetçi Eczaneler
Horasan’ın Belh şehrinde doğmuştur. (Öl. 778) Belh hükümdarının oğlu olduğu veya zengin ve itibarlı bir ailenin çocuğu olduğu söylenir… Tasavvufi hayata girişi için bir çok menkıbeler, olaylar anlatılır.
Gençlik çağlarında sık sık ava çıkardı… Bu avlardan birinde kovaladığı geyik dile gelerek, “Ya İbrahim sen beni avlamak için mi yaratıldın” diye söyledi… Avını bıraktı atına binip evine dönerken, atının sırtındaki eyerin kaşından, geyiğin sözlerini arka arkaya iki defa işitti. Bu dördüncü defa ikaz edilmesiydi. Evine dönen Hz. İbrahim bir çobanla anlaşır. Üstündeki elbiselerini, parmağındaki yüzükleri çobana verir ve çobanın elbiselerini giyerek Mekke’ye doğru yola çıkar. Bu yolculuğunda başlangıçta Abdullah bin Mübarek’le birlikte Belh’li gençlerde vardır. İbrahim Edhem bir müddet sonra bu kafileden ayrılır, yolculuğuna tek başına devam eder. Bu yolculuğu sırasında tanımadığı bir kişi ona “İsm-i Azam” duasını öğretmiş, daha sonraları İsm-i Azam duasını okuyunca Hızır a.s ile buluşmuştur.
Yolculuğun sonunda kavuştuğu, Irak, Filistin, Suriye ve Anadolu’da bostan bekçiliği, ırgatlık, değirmencilik gibi işler yaparak elinin emeği ile helal rızıkla geçinmeye gayret etmiştir. Yolculuğu sırasında Mekke’de Süfyan es-Sevri ve Fudayl bin İyaz’la ve Ebu Hanife Hazretleri ile tanışıp dost olmuştur.
Şam’da uzun süre yaşadı. Bir gurup insan gelerek, kendilerine nasihat etmesini istediler. Onlara çok önemli altı konuyu anlattı.
*1-* İnsanlar dünya işleri ile meşgul olurken, siz ahiret işleri ile meşgul olun. Gayeniz dünya olmasın. Gayesi dünya olanların, ibadetleri çok olsa da sevabı azdır.
*2-* İnsanlar, dışlarını güzelleştirmek için uğraşırken, siz içinizle uğraşın. Riya, kibir, haset, ucub gibi kötü şeylerden kendimizi kurtaramaz isek, ibadetlerimiz geçersiz olur.
*3-* Kalbinde sadece dünya sevgisi olanın ibadetleri ihlaslı olmaz.
*4-* İnsanlar evlerini mamur etmeye çalışırken, siz kabrinizi mamur etmeye çalışın.
* Dünyadaki evimizde ne kadar oturacağımız belli değil buna rağmen dayayıp, döşüyoruz, çok masraf ediyoruz. Aynı hassasiyeti kıyamete kadar, içinde kalacağımız kabrimizi ihmal ediyoruz.
*5-* İnsanların çoğu başkalarının ayıplarını, kusurlarını araştırırlar, siz kendi ayıplarınızla meşgul olunuz. Başkalarının ayıplarını kusurlarını araştırmak, söylemek çok büyük günahtır. Kul hakkına girer.
*6-* İnsanların çoğu insanların takdirini kazanmaya çalışırlar. Siz Rabbinizin rızasını kazanmaya çalışın.
İbrahim Edhem hazretleri her zaman halkın arasına karışmış çok güzel sohbetler yapmış ve cömertliği ile anılırdı.
Birgün kendisine sordular… Ey İbrahim Edhem Hazretleri dua ediyoruz, dualarımız kabul olmuyor. Bunun hikmeti nedir ki… Buyurdu ki:
* Hakk’ı bilip emirlerini tutmazsınız
* Peygamberin sünnetlerini yerine getirmezsiniz
* Kur’an okur, onunla amel etmezsiniz
* Allah’ın nimetlerini yer şükretmezsiniz
* Cehennemden korkmazsınız
* Ölüm var dersiniz, hazırlanmazsınız. Annenizi babanızı kabre koyar, ibret almazsınız. Böyle yaşarsanız dualarınız kabul olur mu..?
Geceleri genellikle az uyuyan, gündüzleri çoğunlukla oruçlu olan, İbrahim Edhem hazretleri, Helâl kazanıp çoluk çocuğunun nafakasını kazanmanın büyük bir yiğitlik ve fazilet olduğunu söyler. “Ey oğul, yiyeceğin temiz ve helâl olsun da, zararı yok gece namazı kılma, gündüz de nafile oruç tutma.”
> Helal lokmadır Rabbimizi razı eden
> Şeytanı yenip, nefsimizi ıslah eden
> Kalbimizden kiri pası silip yok eden
> Bizi bizden alıp, nûr’un âlâ nûr eden
Dr.Mehmet Gülal
