Nöbetçi Eczaneler
Son günlerde işyerine ait bir aracın şirket sigortalısı veya ortağı olmayan bir kişi tarafından kullanılması ve bu durumun trafik kontrollerinde tespit edilmesi halinde söz konusu tespitler veya ceza tutanakları İl Emniyet Müdürlükleri tarafından SGK ile paylaşılmakta, bunun üzerine SGK tarafından genellikle herhangi bir araştırma vs. yapılmaksızın söz konusu kişinin şirket sigortalısı olduğu ve kayıt dışı çalıştırıldığı gerekçesiyle çok sayıda cezai işlem yapılmaktadır. Konuyla ilgili çok sayıda okurumuz bu anlamda ciddi mağduriyet yaşadıklarını bu durumda ne yapacakları sorusunu sormuş.
Genel Bilgi:
Kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında, Bankalar ve Kamu İdareleri Tarafından Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü ile Kurum ve Kuruluşlardan Alınacak Bilgi ve Belgelere Dair Tebliğ hükümleri gereğince, il emniyet müdürlükleri tarafından yapılan trafik denetimleri sonucu, trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenerek sürücüye yüzüne karşı tebliğ edilen ve kullanım amacı ticari olan araçların plakası, sürücünün T.C. Kimlik Numarası, sürücünün adı ve soyadı, cezanın düzenlendiği yer, cezanın düzenlendiği il, ilçe, cezanın düzenlendiği birim ve cezanın düzenlendiği tarih bilgileri SGK’ ya gönderilmektedir.
Konuyla ilgili yayımlanan 2015-25 Sayılı SGK Genelgesinde Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan trafik denetimleri sonucu, trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenerek sürücüye yüzüne karşı tebliğ edilen ve kullanım amacı ticari olan araçların plakası, sürücünün T.C. Kimlik Numarası, sürücünün adı ve soyadı, cezanın düzenlendiği yer, cezanın düzenlendiği il, ilçe, cezanın düzenlendiği birim ve cezanın düzenlendiği tarih bilgilerinin elektronik ortamda SGK’ ya gönderilmesi hüküm altına alınmıştır.
Yine aynı genelgede Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan trafik denetimleri sonucu düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanakları ile ilgili olarak, tutanak tarihi, “işe başlama tarihi” olarak kabul edilerek ticari araç sürücüsü sigortalı olarak tescil edilmektedir. Bu sigortalı tesciline ilişkin yapılan itirazlarda; ticari araç sürücüsü ile araç sahibi arasında hizmet akdi ilişkisinin bulunup bulunmadığı hususu öncelikle SGK’ nın ilgili Biriminin idari para cezası itiraz komisyonunca incelenerek karara bağlanmaktadır. Ünite itiraz komisyonu tarafından karar verilememesi halinde ise konu denetime sevk edilebilmektedir açıklamaları yer almıştır.
SGK tarafından yapılan işlemler
SGK İl Emniyet Müdürlükleri tarafından kendilerine ulaştırılan bu tutanaklar üzerine genellikle herhangi bir araştırma vs. yapılmaksızın söz konusu kişinin şirket sigortalısı olduğu ve kayıtdışı çalıştırıldığı gerekçesiyle işlem yapılmaktadır.
Yapılan işlemler şöyledir
- Söz konusu kişinin tespitin yapıldığı gün sigortalı çalıştırıldığı gerekçesiyle işe giriş bildirgesi, aynı gün işten çıkış bildirgesi ve ek muhtasar ve prim hizmet beyannamesi düzenlenmesi,
- İşe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi nedeniyle idari para cezası uygulanması (5510 sayılı Kanun 102/1-a2 maddesi) – 2026 için 66.060 TL
- İşten çıkış bildirgesinin süresinde verilmemesi nedeniyle idari para cezası uygulanması (5510 sayılı Kanun 102/1-j maddesi) – 2026 için 3.303 TL
- Ek muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin süresinde verilmemesi nedeniyle idari para cezası uygulanması (5510 sayılı Kanun 102/1-j maddesi) – 2026 için 33.030 TL
- Tespitin yapıldığı bir gün için prim tahakkuku yapılması
- Kayıt dışı istihdam nedeniyle yersiz yararlanılan teşviklerin iadesi
- İlgili yılda asgari ücret desteğinden yararlanılmaması ve yararlanılan tutarların iadesi.
Şayet böyle bir durum ile karşı karşıya kalınırsa öncelikle %25’lik indirimden yararlanmak için 15 gün içinde idari para cezaları ödenmelidir. Akabinde yine aynı sürede idari para cezasına itiraz edilmelidir. SGK genellikle bu itirazları herhangi bir araştırma yapmadan reddetmektedir. Ret işleminden sonra idare mahkemesine dava açılmalıdır. Ayrıca prim tahakkuku ve teşvik iadeleri ile ilgili yazı geldiğinde de 30 gün içinde itiraz edilmeli ve bu itiraz reddedilince de iş mahkemesine dava açılmalıdır.
Yapılacak itirazlarda dikkat edilecek önemli hususlar
- Trafik idari para cezası karar tutanağında bahsi geçen ticari araç kiralık bir araç ise ve tescile konu kişilerin bu gerçek veya tüzel kişinin çalışanı ise; Kira sözleşmesi ile itiraz edilmelidir. Kira sözleşmesine ilgi fatura vs belgeler de eklenmelidir.
- Trafik idari para cezası karar tutanağında bahsi geçen kişilerin ticari araç sahibinin eşi, aile fertlerinden, kan veya kayın hısımlarından, yakın arkadaşlarından, komşularından vb. biri olduğunun ve ticari aracı geçici olarak (saatlik/günlük vb.) ve tamamen şahsi işleri için kullandığının, aracın ticari iş veya işyerine ait herhangi bir amaçla kullanılmadığının, araç sürücüsü ile aralarında hizmet akdi ilişkisi olmadığının ve araç sürücüsünü (4/a) kapsamında çalıştırılmadığının iddia edilmesi halinde uygun bir dilekçe ve varsa belgeleri ile işlemi yapan SGK ünitesine itiraz edilmesi gerekir.
Trafik siciline “ticari araç” olarak kayıtlı olmasına rağmen, sahibine ait vergi mükellefiyeti olmayan, herhangi bir ticari faaliyette kullanılmayan, araç sahibi veya zilyedi tarafından yürütülen herhangi bir ticari faaliyet bulunmayan veya anılan kişiler tarafından binek aracı olarak kullanıldığı açıkça anlaşılan, dolayısıyla bir işverenin veya işyerinin faaliyetlerinde kullanılmadığı tespit edilen ticari araçlar için trafik idari para cezası tutanağı düzenlenmiş olsa bile, 2015/25 sayılı Genelge kapsamında herhangi bir işlem yapılmamaktadır. Böyle bir durumun varlığında da dilekçe ile işlemi yapan SGK ünitesine başvurulmalıdır.
