Kıymetli okurlarım. Ünlü romatoloji ve immünoloji hekimi ABD’li Dr. Nancy Carteron’ un böyle bir başlıklı makalesi var. Bu haftaki yazımda ülkemizde de sık olarak görülen fibromiyalji hastalığı hakkında faydalı bilgiler vermeye çalışacağım.

Fibromiyalji teşhisi zor bir hastalıktır. Bazı kişiler bu durumun ve belirtilerinin bir hayal olduğunu söyleseler de fibromiyalji gerçek bir hastalıktır. Hayal ürünü olduğunu söyleyenler fibromiyaljinin lâboratuvar bulgularının olmamasını kanıt olarak sunarlar. Oysa bu hastalığın kendisine has bir çok semptomu bulunmaktadır. Hastalık çocuklar da dahil olmak üzere pek çok kişiyi etkileyebilir ancak erişkinlerde daha fazladır. Kadınlarda da erkeklere oranla daha yoğun olarak ortaya çıkar. Yaklaşık olarak 10 milyon ABD’li bireyin bu hastalığa sahip olduğu düşünülmektedir.

Fibromiyaljinin nedeni bilinmemektedir. Yeni bir hastalık gibi bilinse de yıllar öncesinden beri var olduğu sanılmaktadır. 1800 lü yılların başlarında kaslarda sertlik, ağrı, uyuyamama ve kronik yorgunluk olarak kayıtlara geçmiştir. O yıllarda dahi vücuttaki ağrılı noktalar tesbit edilmiş ancak bu duruma fibrozit (Halk arasındaki adı ile kulunç) denilmiştir. Günümüzde artık sadece bu ağrılı noktalara bakarak hastalığa fibromiyaljidir denilmemektedir. Bu rahatsızlığa sahip olan kişilerde beyinlerinin ağrı ile ilgili bölümlerinin diğer kişilere göre daha farklı işlediği sanılmaktadır. Yine son zamanlarda yapılan çalışmalar fibromiyalji hastalarının sinir dokularında iltihabi bulguların olduğunu (Nöroinflamasyon) göstermektedir. Bu iltihabı doğuran durumların bağırsaklardaki mikroorganizmaların çeşitliliği ve sağlıklı görev yapıp yapmamaları, iltihap yapıcı bir takım sitokin denilen maddelerin vücutta yapımının artışı, bağışıklık sisteminin uygun çalışmaması ve hücre kanallarındaki düzensizlikler  olduğu sanılmaktadır.

Modern tanı kriteleri 2019 Yılı’nda ABD Romatoloji Derneği tarafından son yıllarda değiştirilmiş ve güncel haline getirilmiştir. Bu tanı kriterleri sırası ile şu şekildedir ve hekiminize danışmadan kendiniz bu kriterlere göre kesin bir kanaat oluşturmamalısınız:

1- 9 ilgili ağrı bölgesinden en az altısında 3 ay süren ağrı. Bunlar genellikle 18 ağrılı noktadır ve vücudun her 2 tarafındadır (Eski tanı metodu bu 18 ağrılı noktanın 11 tanesine hekim basınç uyguladığında şiddetli ağrı olması üzerine idi).

2- Orta derecede uyku düzensizliği.

3- Yorgunluk.

Fibromiyalji tanısını mutlaka bu konuda uzman bir hekimin koyması gereklidir. Çünkü bazı kanser türleri, AIDS virüsü, omurganın bazı yıpratıcı hastalıkları, bazı enfeksiyon hastalıkları, tiroid dokunuzun az çalıştığı durumlar ve daha bir çok hastalık çeşidi fibromiyalji belirtilerini gösterebilir. Öyle ki bazı hallerde fibromiyaljinin teşhisi 5 yıl kadar zaman alabilmektedir.

Kıymetli okurlarım. Her yeni yıl bir umut kapısının aralanmasıdır. Çocukluk dönemim Altıparmak Caddesi’nde geçti. Oyun alanlarımız da bu caddenin arka sokaklarında ve buralardaki boş arazilerde idi. Çocukluğumuz doya doya oyun oynayarak geçti. Dükkân kapılarının açık olduğu, kameraların olmadığı, herkesin birbirine saygılı olduğu, mahallenin ağır abilerinin asayişten sorumlu olduğu bir çocukluk yaşadık. Yerli malı yurdun malı denilerek büyütüldük. O günlerde bilgisayar, tablet, akıllı telefonlar, obezite ve bugün bizleri bulan bir çok hastalık yoktu. Çok ama çok mutluyduk. Özet olarak güzel yıllar yaşadık. Şimdiki çocukların her şeyi var ama kalplerinde mutluluk yok, cepleri ise o mutluluğu bulacaklarını sandıkları haplarla dolu.

Kaybettiklerimize, bu ülke için canını, malını, ömrünü feda edenlere mevlâm rahmet eylesin. Ülkemin huzuru, mutluluğu, refahı için gayret eden herkese şükranlarımı sunuyorum. 2026 Yılı mutluluk, sağlık ve hayırlar getirsin. Selâm ve saygılarımla…